Verslag Themagroep Vrouw in Zen(.nl)

11okt11

Bijdrage van Renée Mulder/Lilian van der Vaart

Tijdens de ZIOP-bijeenkomst op 25 september 2011 kwam de intervisiegroep
“Vrouw in de Zen (nl) traditie” voor de derde keer bijeen. De samenstelling van de groep was weer heel anders dan de vorige keren; dit zorgde voor een levendige discussie.
Thema’s die deze keer aan bod kwamen waren:
1. Intuïtie: Is het voor vrouwen makkelijker/acceptabeler om te werken aan hun intuïtie-ontwikkeling dan voor mannen? En zo ja, is dat dan cultureel bepaald of ligt er nog iets diepers aan ten grondslag? En hoe werkt het eigenlijk met die intuïtie: wanneer is het intuïtie, wanneer bubbels?
2. Commitment: soms lijkt het of het voor mannen makkelijker is zich volledig aan zen te committeren dan voor vrouwen. Klopt dat? Deed Mahapajapati (de stiefmoeder van Boeddha) iets anders dan Boeddha toen ze voor het boeddhistische pad koos en o.a. alle toenmalige conventies t.a.v. vrouwen daarbij negeerde? Is het voor mannen makkelijker bijv. zich van de familiebanden los te maken? Grace Schireson zegt in haar boek Zenwomen, beyond tealadies, iron maidens and macho masters: “This action, being willing to risk it all, is a familiar step on the path to becoming a Zen matriarch” (p. 48).
3. Jaloezie: dit was een belangrijk thema in de sesshins van deze zomer. Het lijkt interessant het aan het thema van onze intervisiegroep te koppelen. In hoeverre zijn vrouwen jaloers op mannen? En mannen jaloers op vrouwen? Dit speelt natuurlijk, net als overal, ook binnen Zen.nl, en verheldering is nodig.
4. Vrouwelijke en mannelijke aspecten: een goede zenleraar moet ze allebei ontwikkelen. Dat kunnen we alleen in relatie en samenwerking met elkaar.
5. Vrouw in Zen(.nl) is gezien deze vraagstukken niet alleen een zaak voor vrouwen.

De volgende keer verdiepen we ons verder in het thema Jaloezie.
We lezen voor de volgende bijeenkomst de hoofdstukken 5 en 6 in het boek van Grace Schireson.
Aanwezig waren: Lise (Nijmegen), Renee (Amersfoort), Judith (Den Bosch), Marjon (Nijmegen), Lilian (Tilburg), Evert Jan (Amersfoort).

Advertenties


One Response to “Verslag Themagroep Vrouw in Zen(.nl)”

  1. Sorry, maar ik werd zo geraakt door deze intervisievragen dat ik graag een stukje van mijn boek ‘De tocht van het hart’ laat volgen: alle goeds, Dick

    Vorm&Leegte, het boeddhistische kwartaalblad in Nederland, vraagt mij voor we weer op weg gaan een themastuk te schrijven over de vrouw, aan wie een belangrijk deel van een nummer gewijd wordt. Ik schrijf het in Nepal en India, blij weer iets voor mijn geliefde periodiek te kunnen doen. Als ik mij aan het schrijven zet, vraag ik me af: Is die vrouwenangst een obsessie geweest, multicultureel of genetisch bepaald? Geen idee.
    -Onmogelijk schisma-
    Maar door de eeuwen heen zijn het talloze generaties mannen die zich erdoor laten leiden. Op een serie geleidelijk aanzwellende kwade dagen, die royaal vòòr onze jaartelling beginnen, bedenkt hun bovenlaag van schriftgeleerden dat de onscheidbare eenheid van het leven zelf uit elkaar gescheurd moet worden in hemel, het ‘hogere’, en aarde, het ‘lagere’. Ze verzaken de wezenlijke bodem van verwondering, niet-weten en eenheid waaruit de inzichten van hun grote roergangers zijn voortgekomen en vestigen daarvoor in de
    plaats de onbetwistbare wetten van geloofswaarheden en dogma’s. De vrouwen moeten het bezuren.
    Het is duivelse tragiek: zij impliceert dat de aardgebonden, levenbrengende en scheppende oerkracht van de vrouw getemd moet worden ten gunste van het Hemelse Gericht.
    Wie mag denken dat dit rare en onmogelijke schisma zich voornamelijk in de landen van het Westerse kruis voordoet, komt bedrogen uit. Ook in het Oosten bezondigen de culturen van yin-yang, Om, halve maan, en lotus zich aan de verheerlijking van de splijtzwam. Er blijven steeds krachten die dieper en verder kijken en zich ertegen verzetten, maar die moeten gewoonlijk zwaar ondergronds. Het simpele gevolg is dat de vrouw, ook en zelfs juist in het Oosten, tot op de huidige dag vernederd wordt en bij voorkeur het werktuig is van de man.
    In de landen waar ik met Ellen inmiddels meer dan een jaar heb rondgereisd, kun
    je dit elke dag ervaren. In de meeste westerse landen zijn de scherpe kantjes er wel van af, al is de mannelijke dominantie er overal nog merkbaar, zeker daar waar het kruis zijn fanatieke, haatdragende gezicht laat zien. Ook in de door moslims, hindoes of boeddhisten bepaalde culturen wordt de aarde nog goeddeels ten gunste van de veronderstelde separate hemel geknecht met als gevolg verwerping en onderwerping van de vrouw. Aan de zogenaamde natuurvolkeren, zoals indianen en aboriginals, is deze obsessieve mondiale samenzwering voorbij gegaan. Dat ze door hun overheersers ook rustig uitgemoord mogen worden, is vast toevallig.
    -Mannelijke ‘denkfout’-
    Al deze ellende berust op een typisch mannelijke ‘denkfout’: namelijk dat de verbinding met God, het hogere, het spirituele, het inzicht, de verlichting, de zelfrealisatie, of hoe je het beestje ook maar wilt noemen, alleen te ervaren is door verloochening van het aardse. Het is een separatistische of/of-redenering die alleen maar toe te schrijven is aan angst. Een diep mannelijke vrees voor het innerlijke besef dat de
    vrouw vanuit een aangeboren en natuurlijke spiritualiteit in staat is de onscheidbare verbinding tussen hemel en aarde (God-mens, absoluut-relatief ) vorm te geven. Haar vermogen tot onbegrensde seksuele overgave en eenwording zal daar sterk toe hebben bijgedragen; daar raakten die one-shot-heren behoorlijk van in de war.
    Waar het enige mogelijke mannelijke antwoord dienstbaarheid kan zijn aan deze wonderlijke en wonderbare vrouwelijke potentie, komt integendeel het mannelijke mes op tafel. Letterlijk en in tal van symbolische vormen. Niet de verlichte geesten, zieners en profeten van de wereldgodsdiensten slijpen dit mes. Nee, dat zijn de instituties die hun volgelingen oprichten. De farizeeërs van deze instituten drijven ver van hun profeten weg, verdraaien overgeleverde teksten, knoeien met heilige boeken en bedenken van alles
    en nog wat: Snij bij vrouwen de clitoris eruit, maak ze binnen en buiten het huwelijk tot slaven, bijkans rechteloos, laat ze denken dat verlichting of inzicht hun nooit ten deel kan vallen, onthoud ze elke religieus ambt, elke spirituele status, misbruik ze, gooi ze in het gevang, doe ze in de ban, verkracht ze, stenig ze, verbrand ze of vermoord ze anderszins als ze zich niet aan de regels van hun ondergeschikte positie houden.
    -Vruchtdraagster-
    Een vrouw als Ayaan Hirsi Ali verdient volgens mij zoveel lof omdat ze in haar wereldmissie iets aan de kaak stelt dat veel breder is dan de misstanden in de moslimwereld. Het gaat haar, zoals ik het zie, om de verdrukking van de vrouw, vooral ook in spirituele zin. De vrouw en het vrouwelijke hebben in de wereld de functie van vruchtdraagster. In die hoedanigheid brengen zij in relatie tot de mannelijke component volledigheid, aarding, aanvaarding, passie en compassie. Zolang de wereldsamenleving dit miskent, of
    welke religie dan ook, maakt ze zich stelselmatig schuldig aan geweld jegens vrouwen en automutilatie.
    Van huis uit journalist – en dus gesteld op feitelijke juistheid – heb ik geaarzeld of ik alle wereldreligies, historisch en anderszins, in deze zin wel over één kam mag scheren. Het christendom kent zijn gnosis en indringende mystici, de islam de soefiebeweging en de zachte krachten van verlichte spirituele dichters en filosofen, het hindoeïsme de innige verwantschap met het al-goddelijke, het boeddhisme de mededogende
    glimlach van zijn bevrijdingsleer en het jodendom zijn kabbala en grote mystieke denkers en liederen. Wat
    hier bindend is, kun je alomvattende, overal tegenwoordige liefde noemen, waardoor wij als mens gedragen worden en die wij van nature zelf ook wezenlijk zijn. Maar – en daar gaat het mij om – waar de onbuigzame hardheid, de scherpslijperij en de inquisitie van de onvrije, geïnstitutionaliseerde geest de kop opsteken, staan er altijd mannen aan dek. Religie of spiritualiteit verschilt dan niet meer van rigide politieke waarheidssystemen. Een prachtig voorbeeld, waarin de vrouw is weg-gewrongen uit de spirituele
    geschiedenis van het christendom, is Maria Magdalena. Zij is door Jezus omarmd als een grote bron van scheppende, heelmakende en liefdevolle inspiratie; de eerste van zijn discipelen. De kerkheren evenwel snijden haar weg uit de historie en stellen haar in de officiële leer ten toon als hoer, ongeveer het ergste wat ze in die tijd kunnen bedenken. Pas in de zeventiger jaren van de vorige eeuw komt er enige rehabilitatie
    op gang.
    -Eerherstel-
    Gelukkig begint het tij nu in brede kring duidelijk te keren. Er zijn inmiddels in Oost en West heel wat mannen die het Maria Magdalena-aspect in de vrouw hebben ontdekt en erkend. In de emancipatiebeweging van de laatste honderd jaar is ook de man zich meer bewust geworden van de vrouwelijke rol op het universele toneel. En bovendien begint in het inmiddels ingetreden bewustzijnstijdperk de allesverbindende liefde de mondiaal geslagen spirituele breuk gelukkig langzaam te
    helen. De miljarden vrouwen in honderden culturen die nog lijden onder het mannenjuk, zullen dit misschien niet meer meemaken, maar hun (klein)dochters wel.
    Want Assepoester blijkt een koningin te zijn die meer dan welke Schriftgeleerde ook een besef van het ‘hogere’ heeft. Vrouwen bevinden zich van nature dichterbij zelfrealisatie of inzicht dan de meeste
    mannen. Naarmate dit benul in de wereld groeit, gloort er hoop en kan Avalo, de verlichting brengende bodhisattva van het mededogen, haar zegenrijke werk doen. Terwijl ik de voorgaande woorden schrijf, lees ik In vrouwelijkheid van Marianne Williamson. ‘Er staat iets te gebeuren’, schrijft zij. ‘Er liggen nieuwe dingen opgeslagen voor de wereld en één daarvan zijn wij. De rol van de vrouw wordt herzien, we zijn zwanger, en masse, en geven het leven aan onze eigen verlossing.’
    Ja, denk ik ook, het tij gaat keren. De vrouw staat op in zichzelf èn in de man. Eindelijk mag het, er is geen houden meer aan. Eindelijk is het moment aangebroken dat er – voor wie het kan zien en voelen – geen keus meer is. Het is pure vreugde om te beleven dat het eerherstel van de vrouw in onze westerse cultuur aan de orde van de dag is. Na draconische millennia van vrouwenknechting krijgt Maria Magdalena weer de plaats die ze verdient. Het is afgelopen met de geschiedvervalsing. De vrouwen zullen zelf geschiedenis schrijven, omdat de mensheid niet meer zonder hun heelmakende en verbindende krachten kan. Er is nog net tijd genoeg deze planeet te redden van een wisse ondergang en die klus kan niet zonder vrouwen geklaard worden. De heksen komen uit hun schuilplaatsen, de nymfen, sirenen, hetaeren en courtisanes. In dit onvermijdelijke proces zal de vrouw ook de man meenemen. Hij zal de vrouw eindelijk in zijn leven toelaten. Niet alleen als evenwaardige partner. Maar als innerlijke kracht. In het westen komt deze beweging als een vloedgolf op gang. In veel andere delen van de wereld zal het helaas meer tijd vergen.

    Dick Verstegen


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: