Du mußt dein Leben ändern

25Aug11

Bijdrage aangeleverd door Karel Wellinghoff, een stuk uit de Advaita Post van Advaitaleraar Douwe Tiemersma:

“Du mußt dein Leben ändern“

‘Je moet je leven veranderen‘. Dat is een uitspraak van Rilke, die de Duitse filosoof Peter Sloterdijk als titel van een vrij recent uitgegeven boek heeft gekozen (Boom, Amsterdam). Sloterdijk gaat uit van het inzicht dat het in de maatschappij niet op dezelfde manier verder kan gaan. Daarvoor is het nodig gedurig te oefenen zoals dat asceten in alle culturen hebben gedaan. Zij zorgden ervoor dat de mensheid ethisch op een hoger niveau kwam. Door ‘antropotechniek’ is de mens het dier dat zich zelf door oefening een vorm kan geven. Daarbij gebruikt hij symbolen en ideeën die hem beschermen tegen minder mooie lotgevallen en de confrontatie met de dood. Zo is elke religie een ‘immuunsysteem’ tegen de gevaren die hij vreest.
Hoewel ik niet het boek (512 blz.) maar alleen secundaire teksten heb gelezen, maak ik twee aantekeningen.
1. Het is opmerkelijk dat vanuit de academische filosofie aandacht komt voor spirituele beoefening en dat deze beoefening ook als noodzakelijk wordt gezien. Het filosofische inzicht zal zich dus moeten doorzetten op existentieel vlak om het inzicht tot werkelijkheid te laten worden. Dat is realisatie. Zie ook hoofdstuk 1 ‘Filosofie: existentieel, spiritueel en intercultureel’ van Verdwijnende scheidingen – proeven van intercultureel filosoferen.
2. Zoals (vrijwel) alle academische filosofen houdt Sloterdijk vast aan het naturalistische beeld van de mens die als een persoon met andere personen een samenleving en denkwereld ontwerpt waarin hij kan leven. Daarbij hoort de beoefening die moet leiden tot een immuniteit voor de angst voor de dood, zoals bijvoorbeeld genetische ingrepen de immuniteit tegen virussen kan versterken. De hele symbolische en ideeënwereld, dus de hele spiritualiteit, staat in dienst van deze afweer.
Als je zelf een spiritueel pad volgt of hebt begaan, zie je de beperktheid van deze visie. Wat er gebeurt is iets anders, namelijk dat er een realisatie komt van een andersoortige werkelijkheid dan die er eerst was. Door de beoefening verander je zelf en zo verandert je hele wereld. De persoonsstructuur verdwijnt en zo de persoonlijke wereld. Dat ligt dus niet zozeer op het ethische vlak, zoals wordt beweert, maar op het (ontologische) vlak van het zijn. Er zijn ontelbaar veel mogelijke werelden en bijbehorende vormen van het zelf. Echte spirituele beoefening betekent een verandering van deze eigenschappen van zelf-wereld, subject-object, in de richting van ruimte en non-dualiteit, voorbij alle grenzen (zie Non-dualiteit – de grondeloze openheid, o.a. hoofdstuk 3 ‘De non-dualiteit van situaties’). Daarbij verandert dus alles radicaal. Als er het inzicht is ‘dat het in de maatschappij niet op dezelfde manier verder kan gaan’, is dit de enige richting waarin een echte verandering mogelijk is.

Douwe Tiemersma was docent filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij geeft Advaita-onderricht en schreef een aantal boeken, waaronder Management en non-dualiteit.

Advertenties


No Responses Yet to “Du mußt dein Leben ändern”

  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: