Sri Lanka reisverslag Rients

05apr11

Ten tijde van het geplande vertrek naar Japan, leek het land te veel in rep en roer om te bezoeken en dat deed Rients besluiten een al heel lang gekoesterde wens in vervulling te doen gaan, namelijk het ‘Boeddhistische paradijs op aarde’ Sri Lanka te bezoeken. Deze Nieuwsbrief Special is geheel gewijd aan een kort verslag (met foto’s) van dit bezoek met leerzame ontmoetingen met o.a. enkele senior Theravada priesters. Twee van deze gesprekken zijn ook op video opgenomen en via de Zen.nl Winkel is het mogelijk er een HD-DVD van te bestellen.

Veel leesplezier en reacties zijn zoals altijd welkom.

Advertenties


20 Responses to “Sri Lanka reisverslag Rients”

  1. 1 Rutger Lem

    “Een opeenstapeling van schitterende toevalligheden”, zo zou je het begrip serendipiteit kunnen definieren. En (toevalligerwijze?) wordt een van haar etyomologische verklaringen in verband gebracht met Sri Lanka:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Serendipiteit
    Als je er nog bent en in de gelegenheid om het te bezoeken, Dambulla, Mihintale en Anaradhapura … een droom.

    • Erg leuk om je verslag te lezen, je open houding en ‘sportiviteit’ t.o.v. het Theravada-Boeddhisme doet plezierig aan. Waar je mee omgaat . . . (? – grapje)

      Twee dingen kan ik (als Theravadin) misschien nog wat verduidelijken.

      1. De term ‘reïncarnatie’ is niet correct, vaak wordt die door Aziatische monniken gebruikt in een poging om aan te sluiten bij de begrippenwereld van de westerlingen. Het woord ‘wedergeboorte’ is exacter.
      Het woord ‘re-incarnatie’ suggereert namelijk inderdaad dat er iets is dat re-incarneert (quod non), en bovendien is incarnatie (lett.: in het vlees treden) lang niet de enige mogelijkheid. In de hemelse bestaansvorm, waarvan er vele zijn, hebben wezens een veel verfijnder lichaam dan mensen en dieren. En ‘witte wieven’ en andere vormen van ongelukkige geesten, daar loop je immers ook zo doorheen . . .
      Voor mij is dit geen dagelijkse kost, laat staan een geloofsartikel. Mijn leraren waren daar altijd heel pragmatisch in als het ter sprake kwam. ‘Je hoeft dit niet te geloven hoor. Maar als je er wel naar leeft en het zou niet zo zijn, dan sterf je in ieder geval rustig. Toch?’

      2. Met ‘een Boeddha worden’, wat voor vrouwen niet mogelijk zou zijn, wordt niet bedoeld de Verlichting of het Arahatschap. Er bestaat geen enkele twijfel over dat dit voor mannen en vrouwen gelijkelijk mogelijk is. Er wordt bedoeld een Boeddha zoals Boeddha Gotama, die in een periode dat de leer van de vorige Boeddha’s verloren is gegaan, geheel op eigen kracht tot het boeddhaschap kwam zonder dat hij bij leraren terecht kon, en die ook nog eens het vermogen heeft om aan anderen uit te leggen hoe zij tot de Verlichting kunnen komen.

      Nogmaals bedankt Rients!

      • 3 Rients

        Beste Rutger en Guus,
        Dank voor jullie waardevolle toelichting & aanvulling en ook veel dank voor het wijzen op de (wikipedia) etyomologische verklaring van Serendipiteit. Dit is in samenhang met mijn reisverslag toch een ongelooflijke voltreffer?!
        Met Sri Lankese Theravadin groet
        Rients

  2. 4 Karel Wellinghoff

    Het verslag van de Sri Lankareis las ik met gemengde gevoelens. Eerst is er de welwillend, beleefde of respectvolle benadering waarmee gast en gastheren elkaar benaderen. Dat is altijd een verademing, gezien de cultuur van de grofheid waarin wij leven. Anderzijds kan ik moeilijk een kriebel onderdrukken tijdens het lezen van die fragmenten waarin men spreekt over de houding en filosofie ten opzichte van vrouwen in zowel het Therava-boeddhisme als in de Japanse Zentraditie.
    Ik doel met name op zinnen als “Theravadapriesters mogen in principe geen vrouwen aanraken…” en het verbod om vrouwen een hand te geven. Het toppunt van voortijdse, rigide misvattingen over het wezen van de vrouw, haar “werk” op aarde, haar liefde en zorg en spirituele vermogens, is wel de zinsnede: “… ze eerst herboren moeten worden als man om Boeddha te kunnen worden.”
    Hoewel geen vrouw ben ik me tijdens het lezen hiervan wel gewaar van enkele stevige bubbels in de vorm van plaatsvervangende verontwaardiging. Nu ben ik pas begonnen met de zentraining en hoop over enkele weken deel te nemen aan mijn eerste sesshin/retraite. De helderheid die ik tot nu toe verkreeg middels de consequent volgehouden meditaties van tweemaal twintig minuten per dag, noopt me ertoe deze in mijn ogen contradictie van het Japanse zen onder ogen te zien en op te helderen.
    Bij mij leeft de vraag in hoeverre een spirituele school in deze tijd nog serieus genomen kan worden als de helft van de mensheid (met name de betere helft, volgens mij) wordt buitengesloten.

    Hartelijks van Karel Welinghoff

    • 5 Rients Ritskes

      Beste Karel,
      In mijn beleving is er beslist geen sprake van buitengesloten worden maar wel van discriminatie. Dat is al erg genoeg natuurlijk! Zie ook Lise haar aanvulling.
      H.Gr.
      Rients

    • 6 Arjan Schrier

      Beste Karel en Rients,

      Beste Karel,

      Je reactie op de geboden informatie is redelijk. Welk zinnig mens kan beweren dat het aanraken van zijn moeder bijvoorbeeld fout zou zijn? Maar gelukkig is hier sprake van een misverstand. De laatste monnik die op de DVD aan het woord is zegt dat hij niet met lustvolle intentie! een vrouw mag aanraken. Een zieke vrouw raakt hij wel als troost aan en ook een vrouw die dreigt te verdrinken mag en zal hij de hand reiken. En zo staat dat ook in de code van trainingsregels voor monnikken (Vinaya), die door de Boeddha is gegeven en in het Pali canon is neergepend. Het is ten alle tijde de intentie die een daad moreel of immoreel maakt, rigide voorschriften helpen niet bij het komen tot inzicht .

      Een monnik die wel uit knuffelzucht aanraakt of met woorden of gebarentaal een vrouw (of man)tracht te verleiden gaat over de schreef. Wanneer hij dit bekent of nadat dit door een onderzoek bekend wordt in de tweemaandelijkse bijeenkomst waarop de Vinaya gereciteerd wordt zal deze monnik onder toezicht word gesteld en zolang een anciniteit van 0 jaar krijgen, wat betekent dat hij overal achteraan mag aansluiten. Dit totdat zijn broeders hem weer gerehabilteerd achten. Een monnik die daadwerkelijk sex heeft is du moment daarvan ex-monnik, of dat bekend is of niet. Een monnik die vanwege verliefdheid uittreedt kan later overigens zonder enig probleem later weer intreden.

      De term priester is overigens ongelukkig gekozen. de Sri Lankanen zeggen dit t.g.v. hun coloniale geschiedenis. De term monnik of bhikkhu (=iemand die restjes verzameld), iemand die van aalmoezen leeft is de oorspronkelijke term. Priester is incorrect omdat ze niet bemiddelen tussen de hogere machten en de mensen. Ook kunnen ze geen zonden die iemand anders gedaan heeft wegwassen.

      Wat beterft de Boeddha. Van de Samma-Samboeddha’s ( volledig zelf verlichte ontwaakten die de 4 Nobele waarheden bekend maken), waarvan Sakyamuni de laatste was, wordt gesteld dat zij altijd mannelijk zijn. Arahatta Boeddha’s (levende wezens die door de instructies te praktiseren ze testen op hun werkzaamheid ook ontwaakt worden) zijn m/v of ingeval van Brahma’s noch mannelijk noch vrouwlijk.
      Er zijn veel voorbeelden van ontwaakte vrouwen in de therigata en elders in de suttas. Ook tegenwoordig worden de vier stadia van ontwaken bereikt, door vrouwen en mannen, d.w.z. de menselijke m/v, omdat de inteligentie van de beide geslachten van dieren voor het bereiken van de verlichting tekort schiet. Overigens stelt men dat in de kringloop van geboren en gestorven worden wezens de ene keer man en de andere keer weer eens vrouw zijn.

      De reden voor het exclusief mannelijke geslacht van een Samma-Samboeddba schijnt te zijn dat de inspanning die nodig is om als eerste het net van twijfel te doorklieven dat wezens gevangen houdt in Samsara dusdanig is dat het de kracht van een man behoeft. Hij kan zich daarbij op niemand anders dan zichzelf verlaten en wordt in zijn inspanningen danig tegengewerkt door Mara, dit overigens tevergeefs voor de laatstgenoemde.

      Tsja, is dat discriminatie? Of zien we wel vaker dat mannen soms meer kracht hebben? En vergeet ook niet dan een mannelijke topwielrener 40/50 jaar later gemakkelijk door een achterkleindochter met zijwietjes eraf gedemareerd wordt. De Boeddha stelde ook dat er zeker vrouwen zijn die een man in deugden overteffen. Eating is hier the proof of the pudding, een oordeel op een specifieke ervaring is accurater dan generalisaties.

      Hartelijks en goeds,
      Arjan

      • 7 Karel Wellinghoff

        Dag Arjan,

        Bedankt voor je reactie, die bij mij wel een paar vraagjes oproepen.
        Wat betekent het begrip ‘lustvolle intentie’ eigenlijk, die voornoemde monnik volstrekt niet mag hebben ten overstaan van vrouwen? Gewoon misschien omdat hij voor zichzelf niet mag voelen wat hij voelt als hij iemand van het andere geslacht ook lichamelijk aantrekkelijk vindt? Verliefdheid op mannen of vrouwen is een volslagen natuurlijk fenomeen, waarin manlijke en vrouwelijk energieën om een vereniging vragen. Als je die energieën onderdrukt ga je in tegen een belangrijk deel van onze natuur. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat je er altijd maar aan toe moet geven. De hemel beware ons! Maar gaat het er niet om zowel het manlijke als het vrouwelijke aspect in onszelf te onderkennen en tot een eenheid om te vormen? Seksuele lustgevoelens maken je juist attent op die geweldige sprankelende, blijmakende energie in je lichaam. Het gaat er nu juist om die energie niet los te laten in zelfzuchtige acties waarin mensen zich aan elkaar vergrijpen en bevredigen, maar om de liefde erin toe te laten. Dat is een wezenlijke zeer spirituele omvorming (zie de waarachtige tantra-disciplines) van een energie die niet slecht of verkeerd is, maar juist heilig genoemd mag worden. Dan is seksualiteit geen ongeremd loslaten van lustgevoelens, maar een mooi en heerlijk spel waarin we ons niet genoeg kunnen bekwamen.
        Als we maar blijven mediteren, twee keer twintig minuten per dag.

        Ik begrijp wel dat je alleen maar weergeeft wat deze specifieke boeddhistische traditie op Shri Lanka beoogt en dat er geen voorkeur of afkeur in je schrijven schuilt. Toch moest mij dit even van het hart.

        Heel toepasselijk vind ik overigens een van die meesterlijke tekeningen van Harmen Maas in Rien Ritskes ‘Leer denken wat je wil denken’ op pagina 66. De mediterende monnik zit in diepe trance, verzaligd glimlachend. Hij draagt een kleed dat zijn hele lichaam bedekt, hetgeen niet verhult dat er zeer geprononceerd ter hoogte van zijn kruis een enorme zuil omhoog rijst.

        Hartelijks van Karel

      • 8 Arjan Schrier

        Hoi Karel,

        Fijn om te reactie te lezen. Ik kan niet reageren op je reactie op mijn reactie dus plop ik de tekst hier even neer. Je vraag is een diepe en ik kon deze ideeen even niet korter formuleren.

        “Wat betekent het begrip ‘lustvolle intentie’ eigenlijk, die voornoemde monnik volstrekt niet mag hebben ten overstaan van vrouwen? Gewoon misschien omdat hij voor zichzelf niet mag voelen wat hij voelt als hij iemand van het andere geslacht ook lichamelijk aantrekkelijk vindt? ”

        Lust is gewoon lust, cq sexuele opwinding etc. En niemand beweeert dat een monnik die niet mag hebben of voelen. Als het niet zou mogen zou het er wel niet zijn, maar niets is minder waar.
        Lust komt op als iemand iets aantrekkelijks hoort ziet aanraakt of proeft. Eetlust goklust maar met name die zinneprikkelende aspecten van het wedergeslacht zijn uitermate indringend en lustopwekkend. Zoals wulpse vormen, parfum en aanraking. Van een ijsje gaat men meestal niet op dezelde manier uit zijn dak. Onderdrukking werkt maar even. Zelfs de bodhisatva (gotama boeddha to be) storte zich in een voorgaand leven eens uit lust op een vrouw, nota bene de koninging, waarvan per ongeluk haar kleed afgleed terwijl ze opstond van haar bank. Hij was toen al jaren een asceet en kwam door de lucht om zijn aalmoesvoedsel te komen halen. Hij bedacht dat deze misstap kwam door teveel contact met de andere sexe en trok zich, nadat hij er van de koning (Anada to be) er genadig vanaf kwam, weer terug in het bos. De lust deed hem deze misstap begaan.

        Er kleeft nog een klein nadeel aan lust. Namelijk dat je er gehecht en dus ook behoorlijk van het fijne gevoel verstoken kan raken wanneer je lustobject tegen gaat werken.
        Liefde is echter wat anders. Als voorbeeld van echte liefde wordt de liefde van een moeder voor haar enig kind gegeven. Zij zou zelfs haar leven geven om het te beschermen. Allerlei gemakken en geneugten (o.a. van slaap) offert ze op voor het welzijn van dit kleinood.
        Liefde wordt ook niet afgeschrikt of verminderd door de ziekte of aftakeling van diegene waarvoor men liefde heeft. Bij lust is dat wel het geval. Als kinderen uit liefde hun oude ouders verzorgen en respecteren wordt zijn zij als in de brahma hemel. En brahma wordt je ook door liefde de basis te maken van al je denken.

        Liefde en lust kunnen goed samengaan. Bijvoorbeeld in goede relaties, die helend en voedend zijn. Niet te zwart wit dus. En niemand is verplicht om monnik te worden. Personen die tot en met de eerste drie stadia van ontwaken gevorderd hebben van tijd tot tijd nog steeds wellust gevoelens. Dus lust is geen groot obstakel. Het is, zoals je aangeeft de zelfzucht die roet in het eten gooit.

        “die energie niet los te laten in zelfzuchtige acties waarin mensen zich aan elkaar vergrijpen en bevredigen”

        Daar ligt de crux. Het ego, de identificatie met lichaam of geest maakt dat mensen zelfs misdaden begaan om hun behoeftes te bevredigen. Het achterlaten van de illusie van een permanente geest bevrijd iemand van die zelfzucht. Dit gebeurt door onbevooroordeeld te kijken naar wat zich echt voordoet in de geest: Welke bubbel is de ware eigen bubbel? of is de afwezigheid van de bubbel je eigenste ik? De twee toestanden, wel of geen bubbels, kunnen niet op hetzelfde moment voorkomen en er zit ook geen knop die je even voor 100% omzet van bubbel naar niet bubbel of andersom.

        Het zien van de veranderlijkheid en het onvermogen om iest permanents bevredigends te vinden in de wereld, dwz geest en lichaam (dat of je dat nu wil of niet zijn onhebbelijkheden heeft en er ook nog eens een keer de brui aan geeft) maakt dat de zelfzuchtige mentaliteit naar het psychofysieke proces ophoudt. Zo iemand wordt een http://nl.wikipedia.org/wiki/Sotapanna genoemd.
        En dat kan dus zowel een man of monnik of een vrouw of non zijn. De laatsten kiezen ervoor om zich te ontrekken aan veel zinneprikkels die het objectief leren observeren van de geest bemoeilijken. Want dat is geen sinecure, maar het is wel te doen. En eigenlijk het interessantste wat er is.

        Alle hartelijks,

        Arjan

  3. 9 Lise Camara

    Rients, ten eerste bedankt voor je zeer interessante reisverslag.

    Ten tweede wil ik kort ingaan op de rol van de vrouw in het Boeddhisme, vroeger en nu, Oost en West, die inderdaad heel tegenstrijdig (!) lijkt. Gill Farrer-Halls schreef over dit onderwerp een verhelderend boek: ‘het Vrouwelijke Gezicht van het Boeddhisme’.
    Ze interviewt onder meer enkele (Westerse) Boeddhistische vrouwen.
    Een citaat: “Als we vrouwelijke leraren willen hebben in het Westen, dan hebben we vrouwelijke beoefenaars nodig. Dus, dames, het is aan jullie om dit in praktijk te brengen en de vruchten daarvan aan anderen door te geven” Uitspraak van Anzi Tenzin Palmo, een Britse non, die twaalf jaar mediterend in een grot in de Himalaya doorbracht en daarover het boek ‘Cave in the snow’ schreef. Nu geeft ze overal ter wereld lezingen.
    Uit het boek van Gill Farrer-Halls spreekt duidelijk, dat de bejegening van de vrouw niet bepaald wordt door de leer van de Boeddha, maar door de cultuur waarin zij (oftewel wij) leven.
    Groet, Lise

  4. 11 Doke Sweere

    Ik heb genoten van de twee interviews van Rients op de Sri Lanka CD. Olande Ananda heeft een mooie, onderkoelde stijl en ik vond de opstelling van de twee stoelen en de tafel voor een deur voor het interview met Rev Sangharatama geweldig. Bijzonder, en tegelijkertijd heel bevestigend, waren de opmerkingen van beide erudiete heren dat het leven in feite heel basaal is en dat als je je maar aan een paar regels houdt, alles goed komt (of eigenlijk al is). Het gaat erom dat je je dagelijkse realiteit accepteert als de werkelijkheid, dat ieder mens al verlicht is, dat je mindful leeft, dat je datgene moet wensen wat je al hebt, dat het leven op zichzelf al bijzonder is, etc. Het moeilijke vind ik de grote afstand tussen theorie en praktijk. 2 x 20 is daarop het vanzelfsprekende antwoord en zolang ik iedere dag mediteer wordt die afstand iedere dag een beetje kleiner.

  5. 12 Karel Wellinghoff

    Ha Arjan,

    Je draagt in je laatste reactie voldoende stof aan om er op te reageren. (Ik ben nieuw hier, dus ik hoop maar dat een dergelijk discussie past in het kader van Zen.nl)

    Waarin we van inzicht verschillen is dat ik de lustbeleving niet los zie van de liefde, terwijl jij, begrijp ik, ze als twee gescheiden fenomenen ervaart. Maar als de lust naar het hart stijgt wordt ze liefde! Sterker, de liefde wordt er rijker door. Ze krijgt er een dimensie bij: de aarde met al haar zinnelijkheden wordt in haar opgenomen. Wanneer je lust en liefde scheidt zoeken ze het zelf uit: de lust wordt een uiteraard doodlopend verlangen naar meer en beter en de liefde wordt zweverig omdat zij het aardse met al haar zinnelijkheden uit de weg gaat, ze misschien wel waarneemt, maar ze niet wil bevrijden uit de kooi van haar verlangen door ze ten diepste te doorvoelen en op te nemen in zichzelf.

    Het verhaal van de Boeddha en zijn voorgeboortelijke lustigheden vertelde hij ergens in het jaar 500 voor C. Inmiddels zijn 2.511 jaren verstreken. Boeddha sprak tot mensen van zijn tijd en wij horen de waarheid in die stem nog steeds, maar we horen ze wel wel in deze tijd, waarin de dingen totaal anders zijn dan toen.

    De liefde van een moeder voor haar kind echte liefde te noemen is natuurlijk juist, maar hopenlijk was er ook sprake van echte liefde tussen haar en de man die het kind in haar verwekte. Zonder lustgevoelens zou dat trouwens onmogelijk zijn. Die lust moet onderkent en ervaren worden en dan geuit vanuit een een liefdevolle intentie.

    Nee, Arjan, daarvan ben ik overtuigd: liefde is ÉEN. Dat betekent dat ze alles omsluit, dat alles in haar gedrenkt gaat, het goede en het slechte in die schitterende, vrije ruimte van het hart. Onze lichamen hebben aandacht nodig, dan komen ze in bloei. Waarom knuffelen wij kinderen? Gewoon omdat ze iets wolligs hebben dat ons aantrekt, waar wij van houden, dus van het wollige in onszelf houden, anders zouden wij ons niet aangetrokken kunnen voelen. Waarom houden vrouwen van mannen en mannen van vrouwen? Gewoon omdat de man zijn eigen vrouwelijkheid via haar in zichzelf kan voelen en de vrouw haar eigen mannelijkheid via hem kan voelen in zichzelf.

    Verder denk ik dat ook het likken aan een ijsje met lustgevoelens gepaard kan gaan. Wie zich overmatig identificeert met de smaak gaat net zo goed ‘uit zijn dak’ – als de drugsverslaafde of seksmaniak. Het gaat dus om de identificatie en niet om het ding waarmee we ons identificeren. Dus eet je ijsje met smaak en streel je vrouw, of man, met liefde. Maar blijft bewust.

    In liefde, Karel

  6. 13 Guus Went

    Beste Karel,

    Is twee keer twintig minuten per dag echt genoeg voor je?

  7. 16 Lise Camara

    Het Leven lijkt c.q. is in werkelijkheid zo simpel!
    Als we het bovenstaande artikel plus comments nog eens lezen en nu verlicht door paradox en non-dualisme…..

    Met belangstelling volg ik reacties van de 40 %.

    • 17 Karel Wellinghoff

      Dag Lise,

      Ja, als je het leven waarneemt vanuit een non-dualistisch persperctief is alles heel simpel. Wolken die voorbijtrekken door de blauwe lucht. Wij zijn niet de wolken, maar de ruimte waardoorheen ze drijven. Je kunt genieten van het wolkenspel zonder je daar mee te identificeren. Zo bedoel ik het eigenlijk.
      Hoeveel procent van die 40% vertegenwoordig jij?

      • 18 Lise Camara

        Non-dualistisch denken staat niet gelijk aan simpel denken.
        Simpel leven is niet simpel leven.
        Een wolk is de ruimte, de ruimte is de wolk.
        Zo simpel is het Leven!
        Wat is simpel leven?

      • 19 Lise Camara

        Vergeet nog te vermelden: ik vertegenwoordig 0% van de 40.
        Ik ben namelijk geen ZIOP.
        Groet, Lise

  8. 20 Karel Wellinghoff

    Dear Lise,

    Heerlijk!
    0 procent is honderd procent.
    Wij zijn ook de wolken dus.
    Non-dualistisch denken bestaat niet.
    Wel het leven leven vanuit non-dualistisch perspectief.
    Maar dat is ook onzin.
    Taal is de kwaal van ons allemaal.
    ZIOP?

    Groei, Karel


Laat een reactie achter op Rutger Lem Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: